Yenipazar İlçesi Donduran köyünde yer alan KULE EV köydeki  evlerden  farklı mimari yapısıyla dikkatleri çekiyor.

Taş duvarlı   yüksek ve üç katlı  kule evin tarihi hakkında kesin bir bilgi  kaynaklarda yer almamaktadır.Köyün güneyinde  Menderes Ovasına  hakim  yüksek bir tepede yer alan  taş duvarlı ve ahşap ara katlı 3 katlı evin yaklaşık  250 yıllık olduğu tahmin ediliyor.

Kule evi yerinde inceleyen Aydın Eski Eserleri Sevenler derneği 2. Başkan  ve İnşaat Mühendisi Mehmet ÖZÇAKIR   “ Yenipazar ilçesinin doğusunda ve Bozdoğan yolu üzerine yer alan Donduran köyündeki Kule ev ,köyün hemen güneyindeki son mekandır. Bölgeye hakim yüksek ve  panoramik manzaralı  tepede yer almaktadır. Moloz taş tuğla ve  kısmen aralarda mermer blok  malzemeden inşa edilmiştir. Birbirine bitişik iki kare mekandan oluşan kulenin batı cephesine bitişik kare mekan daha küçük ebatlardadır.Doğusundaki büyük kare şeklindeki  kısım  ile bitişiktir. Üç kat  ve teras katından oluşmaktadır. Ahşap kat döşemeleri yandığı için mevcut değildir.İkinci kat doğu duvarında  hareketli açılır kapanır kapı  yuvaları  bulunmaktadır. Teras katta duvarlarda mazgal delikleri vardır. Giriş kapısı  doğu cephede birinci katın duvarının ortasındadır. Kuleye giriş muhtemelen  hareketli  , çekme köprünün iç tarafındaki merdiven basmakları ile sağlanıyordu. Çekme köprünün makara sisteminin kalıntıları kapının ahşap lentosunun ortasındaki makaradan anlaşılmaktadır.Çete ve eşkiya saldırılarına karşı evin girişi zemin kattan değil ,hareketli merdivenle birinci   kattan giriş  yapılan kulede gece baskınlara karşı  güvenlik  sağlanıyordu.” şeklinde beyanda bulundu, bilgiler verdi.

 KULE EVİN ÇATLAKLARI ENDİŞELENDİRİYOR.

Dört taraftaki duvarlarda büyük ve küçük çatlaklar vardır. Özellikle güney duvarında geniş çatlaklar mevcut olup arkasından  da görülmektedir.Kule devrin anlayışına uygun olarak köyün üstünde, köy ve Menderes ovasına hakim bir konumda inşa edilmiştir. Kulenin kesin yapım tarihi ve maliki  belli değildir. Köyün içindeki çeşmelerin kitabelerindeki Hicri 1177-1178   Miladi  (1763-1764), (1764-1765) tarihleri kulenin yapım tarihlerine ışık tutmaktadır. Buna göre kulenin yaklaşık  250 yıllık olduğu tahmin edilmektedir.Beyler döneminde yörede toprak zengini varlıklı ailelerin eşkiyalardan ve  çetelerin saldırılarından  korunmak amacıyla korunaklı olarak yapılan Donduran  Kulesinin bir sırrı da  köyde askerliğe gidecek olan  gençlerin  cesaret göstergesi olarak  duvardaki boşluklardan tırmanarak  Kulenin en tepesine Türk bayrağını dikmektir. Kulede duvarlar , bu yapının tarihi mirasımız olduğu düşünülmeden, tahrip edilerek , bu gençlerin  askerlik dönemleri ile isimleri yazılıdır.Ancak  en son 1987 tarihi  yazılı kalan  duvar yazılarından ,    bu tarihten  sonra buraya çıkılmadığı ve  maalesef dikilen  son Türk  bayrağının da parçalandığı  görülmektedir.


 AYDIN İL ÖZEL İDARE MÜDÜRLÜĞÜNCE RESTORE EDİLMELİDİR.


Bu yapının önemi Aydın ilinde ayakta kalmış diğer Nazilli Arpaz ve Koçarlı Cihanoğlu kulesi ile beraber ayakta kalan  üç kuleden biridir. Ancak bunlardan , Donduran kulesi en çok hasara uğramış sadece  dört duvarı  ortada kalabilmiş  ilgisizlik örneğidir. Bu nedenle  acilen  koruma altına alınarak , bir girişimci  veya devlet tarafından aslına uygun restore edilerek Turizme, piknik alanı ve restoran olarak kazandırılması köye gelir sağlayacağı gibi, girişimciye de kazanç ve köylü gençlere de istihdam sağlayacaktır.

Aydın İl   Özel   İdare Müdürlüğünün  bu yapıyı yerinde incelemesi ve yapılacak restore ile güzel bir rekreasyon alanı halinde köye kazandırılmasını bekliyoruz.
Alıntı;http://www.aydinyerel.com/2010/11/20/donduran-koyde-kule-evin-esrari/