"Bakanlık Allianoi'den Elini Çek"

Tarih: 12 Ekim 2009 Kaynak: Birgün Yazan: Alime Mitap

1 Temmuz 2005'te Allianoi için açılan ilk dava ‘Tarihi Dava'olarak anılmıştı...

Dava konusu; "Kültür Mirası olan Allianoi ören yerinin Yortanlı Barajı suları altında kalmasının önlenmesi için projede değişiklik yapılması ya da aks yerinin değiştirilmesi' isteminin reddine ilişkin kararının iptali"ydi.
Davanın yargılaması boyunca, asıl istenen Allianoi'yi korumak olduğunu; barajın gövdesinin teknik değerlendirilmesi olmadığı belirtilmesine karşın, mahkemece barajın gövde yerinin ve göl alanının teknik değerlendirilmesi yapılarak, davanın reddine karar verilmişti.

İzmir 2. İdare Mahkemesi tarafından verilen 15 Kasım 2006 tarihli red kararı temyiz edilmişti. Temyiz sonucu iki gün önce ulaştı.

Danıştay Altıncı Daire'nin 22.05.2009 tarihli bu Bozma Kararı'nda, Allianoi ile ilgili süreç çok iyi özetlenmiş; 717 sayılı ilke kararının 2. ve 3. maddelerinin iptal edildiği vurgulanmış ve "...1. derece arkeolojik sit alanı olarak tecilli olan Allianoi'nin korunması konusunda yetkili organ tarafından alınmış bir karar olmadığı..." gerekçeleriyle davanın reddi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bugün gelinen noktada şu anımsatmayı yapmak isteriz: 16 Mart 2005'te Allianoi'un baraj sularının altında kalmaması için davacılar tarafından davalı idareye dilekçeler gönderilmişti. Yaklaşık 2.800 kişinin imzaladığı dilekçede, Allianoi'un ülkemiz için tarihsel ve turizm açısından önemi açıklanmış, "Allianoi ören yerinin Yortanlı Barajı suları altında kalmasının önlenmesini, bu kapsamda söz konusu baraj projesinde değişiklik yapılması ya da aks yerinin değiştirilmesi yolunda işlem tesis edilmesi" isteminde bulunulmuştu.

Allianoi dostlarının bu istemi, Davalı İdare tarafından, özet olarak; "... baraj aksının yukarıya çekilerek kazı alanının göl alanı dışında bırakılması alternatifinin baraj göl hacmini ortadan kaldırarak (hacmin küçülecegini kastediyor olmalılar?!), barajı işlevsiz bırakacağından bu çözümün teknik olarak mümkün olmadığı..." belirtilmişti, ayrıca "Allianoi kalıntılarının, arkeolojik ve sağlık yurdu yönlerinden, önemsiz kalıntılar olduğu" biçiminde değerlendirmeler yapılmıştı. DSİ Genel Müdürlüğü'nün yetkilileri, kendilerini bir bakıma Kültür bakanlığı yetkili kurullarının (tarihi ve kültürel eserlerle ilgili uzman kurulların) yerine koymuşlardı.

Eğer DSİ bu inatlaşma içine girmemiş olsaydı, Baraj aksı yukarıya çekilmiş ve Allianoi kurtarılmış olacaktı. Baraj çoktan su tutmuş ve bölgenin sulama gereksinimi için kullanılıyor olacaktı.Bu nedenle, Bölge köylüsünü, Allianoi'yi kurtarmak isteyen duyarlı çevrelerle karşı karşıya getirmeye çalışanları şiddetle kınıyoruz.

2001'de 1. Derece Sit ilan edilen alanda, Baraj inşaatını 2005'e kadar pervasızca sürdürmüş olanlar, yöre halkını, köylüleri ve kamuoyunu yanıltmaktan vazgeçmelidirler.

Danıştay 6. Daire'nin Bozma kararında, "Allianoi'nin 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tecilli olduğu ve korunmasının henüz sağlanmadığı..."na işaret edilmektedir. Dünyanın en eski ve en iyi korunmuş suyla tedavi merkezlerinden biri olan Allianoi, bir insanlık mirasıdır.

Kültür Bakanlığı'nı "Allianoi'yi mille kaplayıp sulara gömme" sevdasından vazgeçmeye davet ediyoruz. Bakanlık barajlardan değil tarihi ve kültürel eserlerden sorumludur. Allianoi'nin yok edilesine izin vermeyeceğiz.