Hayatlarını kazıya adadılar

Tarih: 19 Ekim 2009 Kaynak: Sabah

Hayatını geçmişin ortaya çıkarılmasına adayanlar, Anadolu'nun dört bir yanında arkeolojik kazılara katılıyor. Yerel halkın define aradığını sandığı arkeologların bazıları, kazılarda yarım yüzyılı geride bıraktı.

Kazı sırasında çoğunlukla kızgın güneşin altında, büyük bir sabır ve emekle, bazen haftalarca heyecanla toprağın sunacağı sürprizi bekleyen bilim adamları, birbirinden ilginç hikayelerle Anadolu'nun gizli tarihini ortaya çıkarmak için çalışıyor.

Yarım yüzyıldır kazıyorlar
Anadolu'da dünyanın ilk yazılı tabletlerinin bulunduğu Kültepe Kaniş/Karum Höyüğü'ndeki kazıların Şeref Başkanı Prof. Dr. Kutlu Emre, 55 yıldır kazı çalışmalarına katılıyor. Kayseri kent merkezine 20 kilometre uzaklıktaki Kültepe Höyüğü'nde ilk bilimsel kazı çalışmalarını başlatan Prof. Dr. Tahsin Özgüç'ün öğrencisi olan Prof. Dr. Emre, 1954 yılından beri kazı çalışmalarında görev alıyor.

Kültepe'deki kazılara Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde öğrenciyken hocalarının teklifiyle katılmaya başlayan Emre, akademik kariyerini sürdürürken de her zaman kazı çalışmalarına katılmaya devam ettiğini, hatta 1999 yılında emekli olmasına rağmen halen büyük mutlulukla kazı alanında görev yaptığını belirtti.

Kültepe'deki kazıların başladığı yıllarda çok mütevazı ve zor şartlarda çalıştıklarını kaydeden Prof. Dr. Emre, şöyle konuştu:

''O yıllarda köylerde yol, su, elektrik yoktu. Yıkıntı haldeki köy okulunda kalıyorduk. Bir odada hocamız ve ailesi, diğer odada biz erkek ve kız öğrenciler nöbetleşe kalırdık. Okulun diğer bölümünde de öğretmenler kalırdı. Hatta kazı çalışmaları için gelen yabancı konuklarımızı da burada ağırlardık. Ancak 1973 yılında buraya bir mütevazı bir bina yapıldı. O bile bize çok lüks gelmişti. Bugüne kadar da ihtiyaç harici hiçbir şey istemedik.''

Bölgedeki ilk bilimsel kazı çalışmasının 1948 yılında başlatıldığını ifade eden Emre, şunları kaydetti:

''Burada tarih var. Anadolu'da açığa çıkarılan ilk tarihi belgeler Kültepe'de çıktı. Belgelerin sayısı 25 bini buldu. Burası ticaret merkezi olduğu için refahın olduğu bir yer. Diğer merkezlere göre çok seçkin ve lüks objeler açığa çıkıyor. Asur ticaret kolonileri ham maddeleri buralarda satmış. O dönemde tüccarlar bütün ticari etkinliklerini yazıya bağlamış. Akitler, sözleşmeler, kontratlar ve mektuplar var. Anadolu tarihi için çok büyük önem taşıyan bu kalıntıları tarihimize kazandırabilmek için çalışıyoruz. Tahsin Özgüç hocamız hayatını buraya adadı ve vefat etti. Ben de 55 yıldır hocamın izinden gidiyorum. Ömrüm yettiği sürece buradaki tarihi araştırmaya devam edeceğim.''

Yabancıların Kültepe'nin kıymetini bildiğini ancak yöre halkının çalışmaları çok fazla önemsemediğini belirten Emre, kazılarda çıkarılan eserlerin korunup sergilenebileceği bir müze bulunmadığını, bu nedenle çok değerli eserlerin kilit altında tutulduğunu, Kayseri'de müze kurulması için yıllardır gayret gösterdiklerini söyledi.