Laodikya 'ikinci Efes' olma yolunda

Anadolu'nun en eski 7 kilisesinden birine sahip Denizli'deki Laodikya antik kentinde, kazıların 15. yılında ikinci bir Efes'in ortaya çıkarılması hedefleniyor.



Antik kentte 9 yıldır sürdürülen kazı çalışmalarında sergilenebilecek nitelikte 3 bin 50'nin üzerinde eser ortaya çıkarıldı. Augustus heykeli başı, Daidolses Aphroditesi, Knidos Aphroditesi, Dionysos heykeli başları, Zeus heykeli başları, imparator heykelleri, Hera heykeli, İmparatoriçe heykeli gibi çok sayıda önemli buluntuya ulaşıldı.

Laodikya Kazısı Başkanı Prof. Dr. Celal Şimşek, AA muhabirine yaptığı açıklamada,Laodikya'da kazı çalışmalarının 2003'te kendisinin başkanlığında başladığını anımsattı.

Kazıların ilk etapta 4 ay, daha sonra 6 ay sürdüğünü anlatan Şimşek, ''Kazı çalışmaları 2008'den itibaren 12 ay üzerinden devam ediyor. Bunda en önemli etki 18 Ağustos 2008'de Sayın Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay ve eski Denizli Belediye Başkanı şimdi milletvekili olan Sayın Nihat Zeybekci arasında yapılan protokoldür'' dedi.

Laodikya'da kazı ve restorasyon çalışmalarının birarada yapıldığını kaydeden Prof. Dr. Şimşek, ''Bu sayede kesintisiz sürdürülebilir bir sistem oluşturuldu ve restorasyon çalışmaları için uzman ekipler yetiştirildi'' diye konuştu.



-''Kazı çalışmaları geçmişle günümüz arasında bağlantı kuruyor''-

Antik kentteki ana hedeflerden birinin de yaşayan ve hareketli arkeoloji parkı oluşturmak olduğunu ifade eden Şimşek, kazı çalışmalarında gelinen aşamaya ilişkin şu bilgiyi verdi:

''Kazı çalışmaları aynı zamanda geçmişle günümüz arasında bağlantıların oluşturulmasını da sağlıyor. Bunların başında Denizli'ninn sembolü olan horoz, nar ve patlıcan kabartmaları ile tekstilin 4 bin yıllık geçmişine ait dokuma tezgahı ağırlıkları, boya atölyesi, yün boyaları ve kumaş parçalarının ortaya çıkarılması yer alıyor.

Kentte sürdürülen kazı ve restorasyon çalışmalarıyla Suriye Caddesi'nin 400 metrelik kısmı kazılarak restore edildi. Doğu Bizans kapısı ve kuleleri, Doğu Bizans çeşmesi kazılarak ayağa kaldırıldı. 2 bin metrekare alanı kaplayan A Evi tamamen kazıldı ve restorasyon çalışmalarının çoğu tamamlandı. Doğu Sokağı 170 metre açılarak çoğu ayağa kaldırıldı. Tapınak A kazılarak ayağa kaldırıldı. Merkezi Agora kazılmış, Merkezi Hamam'ın yarıya yakını kazıldı.

Septimius Severus Anıtsal Çeşmesi kazıldı ve restorasyon projeleri hazırlandı. Propylon (Anıtsal Giriş), Laodikeia Kutsal Haç Kilisesi kazıldı ve restorasyon çalışmaları devam ediyor. Batı ve Kuzey Tiyatroları'nda basamak temizleme çalışmaları yapıldı. Kuzey Tiyatrosu yanında yer alan kiliseli peristilli evde kazılar devam ediyor. Kuzey Bazilikası'nın kazısı tamamlandı. Stadyum caddesi 200 metre, Efes Portikosu Caddesi 60 metre kazıldı. B Anıtsal Çeşmesi, Latrina (umumi tuvalet) ve su deposu kazıldı. Asopos Tepesi'nde 2 alanda kazı çalışmaları sürdürülüyor. Güney Roma Villası kazıları tamamlandı ve koruma önlemleri alındı. Kent nekropolünün kuzey, güney ve batısında 285 mezar kazıldı. Stadyum, Merkezi Kilise ve Korinth Tapınağı portiğinde ise kazılar devam ediyor.''



-''2015'te kazıların 15. yılı''-

Laodikya'nın günümüz modern şehir planlamalarına ilham verecek nitelikte olduğunu vurgulayan Şimşek, şunları kaydetti:

''Bu sayede geçmişle günümüz ve gelecek arasında bağlantılar da kurulabilecektir. Kentte sosyal ve dini yapılar, ticari ve yönetim yapıları, sivil konutlar belli bir sistem içinde yapılmış. Ana caddelerin iki yanında portikler ve gerisinde dükkan sıraları bulunuyor. Kentin ana merkezinin dışında nekropoller (mezarlıklar) dört yönde geniş alanlara yayılmış. Bu yönüyle kentin mükemmel planlaması, planlama içinde yapıların kullanım amaçlarının insan ölçeğinde yerleştirilmesi, öncelikle altyapısının yapılması önemli.''

Laodikya'nın kazılarak yeniden ayağa kaldırılmasını, dünya kültür mirasına kazandırarak gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlamayı amaçladıklarını belirten Şimşek, sözlerini şöyle sürdürdü:

''Buradaki bir diğer amaç, insana önem veren ve bölgenin depremselliğini de kronolojik olarak sergileyen yaşayan bir arkeoloji parkı oluşturmaktır. Antik kent 9 yılda ziyaretçi sayısı yükselen önemli bir ören yeri haline gelmiştir.

Özellikle Erken Bizans Dönemi'nde Hristiyanlık için çok kutsal bir kent olan ören yerinde Laodikeia Kilisesi ziyarete açılınca bu sayı ikiye katlanacaktır. Çünkü kent Anadolu'nun en eski 7 kilisesinden birine sahiptir. Hedef, 2015'te kazıların 15. yılında ikinci bir Efes, yılda 2 milyon kişinin ziyaret edebileceği bir kent ortaya çıkarmaktır.''

-''Kentin koruma amaçlı imar planı yapıldı''-

Laodikya antik kentinin altyapısı, planlaması, caddeleri, çeşmeleri, tiyatroları, dini yapıları, stadyumu, hamamları, pazaryerleri, anıtsal giriş kapılarıyla mükemmel bir planlamayı yansıttığını ifade eden Şimşek, 9 yıldır devam eden kazılarda sergilenebilecek nitelikte 3 bin 50'nin üzerinde eser ortaya çıkarıldığını söyledi.

Bu eserler içinde Augustus heykeli başı, Daidolses Aphroditesi, Knidos Aphroditesi, Dionysos heykeli başları, Zeus heykeli başları, imparator heykelleri, Hera heykeli, İmparatoriçe heykeli ve başlarının yanı sıra çok sayıda heykel ile kabartmaların da yer aldığını anlatan Prof. Dr. Şimşek, ''Bunlar kentte bir heykel atölyesinin varlığını ortaya koymaktadır. Binlerce değişik tiplerde seramikler, sikkeler, cam eserler, bronz ve altın eserler ortaya çıkarılmıştır'' dedi.

Kazıların yanı sıra restorasyon, konservasyon, çizim, kataloglama çalışmaları da yapıldığını, tüm verilerin Ark-Data sistemine girişinin sağlandığını kaydeden Şimşek, ''Tüm antik kentin ulusal koda dahil haritası çizilmiş ve koruma amaçlı imar planı yapılmıştır. Ayrıca kentin ana merkezinin etrafı tel çit ile koruma altına alınmıştır. Bilet gişesi, tuvalet ve büfe yapılmış, kazı ve restorasyonlar sayesinde yerli ve yabancı ziyaretçilerin artık yoğun ziyaret ettikleri bir ören yeri konumuna gelmiştir'' diye konuştu.


Zaman