islam sanatında mimari yapılarda görülen geometrik bir bezeme çeşididir. islam bezeme anlayışında mistik anlam, geometrik biçimler ve düzenlemelerin kurgusunda gizlenmiştir. Evrensel birlik ve denge düşüncesi çokgen ve çok köşeli yıldızlarla somutlaştırılmıştır.

Anadolu Türk Sanatı'nda 12.yy'ın başlarında bezemede tek anlatım aracı çokgen ve çok köşeli yıldızlar olmuştur. Yüzeysel bezemede geometrik tasarım birikimi prizmatik öğelere dönüştürülmüş, prizmatik öğelerin yan yana ve üst üste gelerek geliştirdikleri bu bezeme türüne mukarnas bezeme adı verilmiştir.

Evet Mukarnasla ilgili olarak nette yoğun bilgi bulamazsın, tavsiyem şu ki özellikle osmanlı kündekari ve camii taş oyma işlerini inceleyip bu örneklerden esinlenip yeni örnek çizgiler çıkartabilirsin.

Ana sorun da çok iyi geometri bilmelisin

"Diyarbakır Camileri: Mukarnas, Geometri, Orantı" Orhan Cezmi Tuncer
Diyarbakır Büyük Şehir Belediyesi;

Bu kitabı önerebilirim. Belki faydalı olur, mukarnas çizimleri var içerisinde.

 Ayrıca çok karmaşık ve bir okadar da sürükleyici bir araştırma konusu seçmişsiniz.
Selçuklu dönemine ait, bir kaç yapının rölövesini hazırlarken karşılaştım mukarnasla (2004 yılı), ne yazık ki eğitim gördüğümüz iki yıl süresince kelime olarak bile geçmemişti derslerimizde. Meslekte yeni olmanın verdiği hamlıktan olacak, çok zorlamıştı beni ve ekip arkadaşlarımı. Nihayetinde sistemi çözdüm ama bu çözüm sadece çalıştığımız yapı ölçeğinde bir çözüm oldu.

Çalışma sürecinde şu fikre vardım; Mukarnas tasarlayan ve imal eden yüce ustalar:
1-  Geometriyi çözmüş,
2-  Hayatın dertlerinden kendini arındırarak sadece taş ve geometriden oluşan bir yaşam kurmuş,
3-  Geçim derdi ve kaygısından uzak bir yaşam,
4-  Sürekli sarhoşluk ortamını oluşturmuş
olmalılar.
Tabi ki bir de yüce otorite sahibi bir işverenin varlığı unutulmamalı.
Yukarıdaki şartları oluşturamamaış olmam belki zorladı beni yada toyluktan çözmekte güçlük çektim vaktinde ve çok abarttım zamanında bilemiyorum ama, Mukarnas keyifli, sürükleyici, zor ve saygın bir mimari süsleme öğesidir.

Araştırmanızda kolaylıklar diliyorum ve bulduğunuz bilgileri burada biz forum takipçileri ile de paylaşırsanız sevinirim.

Türk Sanatı'nda genel olarak eğrisel yüzeyleri geçmek için kullanılan prizmatik parçaların genel adıdır. Bazı yapıların düz yüzeylerinde friz şeklinde  de kullanılmıştır. Mantığı ise, merkezden kenarlara doğru yayılan ışınların etrafına prizmatik parçaların şekillenmesiyle oluşmaktadır. En başarılı örneklerini mükemmel sarkıtlarıyla 16-17. yüzyılda vermiştir. Ulusal mimarlık döneminde ise daha basit ve anlaşılır kompozisyonlarla karşılaşılır.
Mimarideki en sıkıntılı bölümdür. Ölçüsünü almayı bilen ve bunu çizime  aktaran profesyonellerde dahil olmak üzere şu anda ülkemizde fazla yok ne yazık ki. O yüzden de restorasyon çizimlerinde mukarnasların izdişümlerini kimse çizmez. Görebildiği kadarıyla da resimlerinden görünüşünü çizmeye çalışırlar. Bir örnek de aşağıda gönderiyorum örnek olması için. Kolay gelsin.

http://b1112.hizliresim.com/s/k/157kx.jpg