23 Ağustos 2019, 16:21:18Son Üye: arssburak

Reklam Alanı


Gönderen Konu: yunan sanatı  (Okunma sayısı 28138 defa)

ömer yüksekay

  • Yeni Üye
  • *
  • İleti: 13
  • Cinsiyet: Bay
yunan sanatı
« : 04 Temmuz 2009, 21:55:10 »

YUNAN SANATI

Mimari

Yunan mimarisinin ortaya koyduğu en önemli yapı tipi tapınaklardır. Tapınaklar tanrının evidir. Dor Nizamı(Anadolu’da, Dor Nizamında yapılan tapınaklara bir örnek Assos’taki Athena tapınağıdır) , İyon Nizamı(Efes Artemis tapınağı), Korint Nizamı(Silifke civarında Uzunburç’ta bulunan Zeus Tapınağı) olarak bölümler halinde incelenir.

Heykeltraşlık:

1.Arkaik Dönem (7.yy) : Mısır ve Mezopotamya sanatının etkileri görülür. Frontal duruş devam etmektedir. Eller yumruk halinde aşağıya sarkıtılmıştır. Adaleler kabarık bir haldedir. Vücut tamamen çıplaktır. (örn. Delfi’de bulunan atlet heykeli)

2.Klasik Dönem (5. ve 4. yy): Vücut ağırlığının iki ayağa eşit olarak dağıtılması yerine ağırlık bir bacağa bindirilmiş ve böylece bünye düz bir hat yerine eğri bir hat çizerek daha gerçekçi bir görünüm kazanmıştır.(örn. Miron’un disk atan heykeli)

3.Hellenistik Dönem (M.Ö. 330-30) : Heykellerdeki tanrısal ifade ortadan kalkmştır. İnsan duyguları ve karakteri ana konu olmuştur. İdeal insan yerini sıradan insanlara bırakmıştır.(örn. Laakoon ve oğulları heykeli)

ROMA SANATI

Bu dönemde Tapınaklar,Forum,Bazilika gibi mimari kuruluşlar vardır. Amfitiyatrolar, hamamlar, stadyum, hipodromlar sosyal hayatı canlandırmıştır.
Romalılar Etrüsk yapı tekniği ve kireç harcı kullanarak kemer ve kubbe tekniklerini geliştirmiş ve bunlarla geniş mekanlı binaların üstünü kolaylıkla örtmüşlerdir. Roma’da M.S. 80’de yapılan Colloseum, Pantheon Tapınağı, Pompei’deki evler bu dönemin başlıca yapıtlarıdır. Heykellerinde ve kabartmalarında dini konular ağırlıktadır.

ERKEN HRİSTİYAN VE BİZANS SANATI

Bizans Sanatı , Roma İmparatorluğu’ndaki siyasal değişikliklerin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Büyük ölçüde Roma Sanatı ile ilişkili bir sanat olmuştur. Hristiyanlığın yasak olduğu yıllarda dini ibadetlerini gerçekleştirmek için katakomplar yapmışlardır. Burada sembolik bir sanat vardır. Erken Hristiyan Sanatının gelişmesinde en önemli bölge Kapadokya bölgesidir. Bu alandaki kaya mezarlarında birçok resime rastlanır. Bizans Sanatı’nın dönemleri:

1.Erken Bizans Dönemi : 5. yy sonundan 726 yılına kadar devam eder. Bu dönemde Hellenistik ve Roma sanatı özellikleri Bizans sanatı üzerinde etkili olmuştur.

2.İkonoklaşma Dönemi : (726-842) Bu dönemde tasvir yasağı vardır.

3.Orta Bizans Sanatı : (842-1204) Bizans sanatının kendine özgü karakterini bulduğu dönemdir. İslam uygarlığı ile beraber, ilkçağın bilgi ve doğunun sanat zevkinin egemen kıldıkları bir dönemdir.

4.Son Dönem : 1261’den 1453’e kadarki son eserlerin verildiği dönemdir.

YUNAN SANATI


•Girit adasındaki Minos,Yunanistan’daki Miken,Anadolu’daki İon

ların etkisiyle ortaya çıkmıştır.

Batı Anadolu yerleşimleri arasında İonlar önemli bir yer tutmaktadır. Efes,Milet,Foça,Pirene,İzmir,Gümüldür’e yerleşmişler.

Dorlar ise Bodrum ve Datça’yı kurmuşlardır. Yunan tarihinde bu

Şehirler POLİS devletleri olarak bilinir.

Bu uygarlıkların oluşturduğu kültür,Yunan sanatına öncülük etmiştir.



1. MİMARİ


Yunan uygarlığının ilk şehirleri, yöneticilerin oturduğu AKRAPOL denilen yüksek tepelere kurulmuştur. Şehirlerin etrafı kalın ve yüksek surlarla çevrilmiştir.

Anadolu’da kurulan ilk kentler; Efes,Milet,Priene,Bergama,

Didim ve Assos’tur.

Bu kentlerde bir birini paralel ve dik kesen caddelerden oluşan

IZGARA PLAN denilen şehir düzeni uygulanmıştır.



TAPINAKLAR :

Yunan mimarisinin en önemli yapı tipidir. Temenos denilen kutsal alanlara yapılarlar.

İlk çağda Batı Anadolu yerleşimlerinde bulunan Megaron tipli yapıların zamanla gelişen örnekleridir.

Önünde dehlizi bulunan, bir dikdörtgen salondan meydana gelen plan tipidir.

En eski Yunan tapınakları ahşaptan yapılırdı. M.Ö. 7.yy dan itibaren taştan yapılmaya başlandı ve bunların biçimi, planı belirli kurallara bağlandı.Bu kurallara nizam denir.

Tapınakların hangi mimarlık düzeninde yapıldığı; cephe düzeni ve sütun başlıklarından anlaşılır. Yunan mimarisinde başlıca üç nizam vardır.

1. Dor Nizamı

2. iyon Nizamı

3. Korint Nizam



Dor Nizamı : M.Ö. 7 ila 5. yy arasında örnekleri görülen tapınaklar Yunanistan, Güney İtalya, Sicilya ve Anadolu’da yapılmıştır.

Bu nizamın başlıca özellikleri şöyledir:

a. Bir kaç basamakla çıkılan bir zemin üzerinde yer alır.

b. Sütunlarda kaide bulunmaz. Doğrudan zemine oturur.

c. Aşağıdan yukarıya incelen sütunların gövdelerinde dikey yivler yer alır.

d. Sütun başlığı, çanak şeklinde yuvarlak bir yastık ile bunun üzerinde yer alan dört köşe bir plakadan oluşur.

e. Sütunları bir birine bağlayan taş bir kiriş vardır.

f. Diş kesiminin üzerinde tapınağın kısa kenarında üçgen alınlıklar bulunur.alınlıklar heykel ve kabartmalarla süslenmiştir.



Atinadaki Parthenon Tapınağı, M.Ö, 5.yy yapılmış. Behramkale Atena tapınağı.



İyon Nizamı : M.Ö. 6- 4.yy. Daha çok Batı Anadoluda (İyonya) görülür.

Başlıca özellikleri:

a. Tapınaklar basamaklı bir zemin üzerinde yer alır.

b. Sütunlar kaideye oturur.

c. Sütun başlıkları koç boynuzuna benzeyen kıvrımlı bir biçimdedir( volüt)

d. Arşitrav dışa taşkın olarak yapılmış iki veya üç katlıdır.

e. Sütunları ince ve uzundur.

Efes Artemis Tapınağı, Didim Apollon Tapınağı, Atina Athena Nike tapınağı



Korint Nizam : M.Ö. 5-4 .yy. İyon nizamının çok az değişmiş bir şeklidir. Tek fark sütun başlıklarında görülür. Volüt başlık yerine akantus yaprakları ile donanmış sütun başlıkları kullanılmıştır.

Silifke Zeus Tapınağı, Atina Zeuz Olimpos Tapınağı.



Bazı Yunan tapınaklarında korint ve iyon sütun başlıkları birleştirilerek karma ( Kompozit) başlıklar kullanılmıştır. Bu tapınaklarda sütunların yerine kadın heykellerinin (karyatit) kullanıldığı görülür.



TİYATROLAR:

Tapınaklardan sonra en önemli yapı grubudur. Şarap tanrısı Diyonisos adına yapılan kutlamalarla ortaya çıkmıştır.



Stadium : U şeklinde spor karşılaşmalarının yapıldığı yerlerdir.

Gymnasium : Antik çağda gençlerin düşünsel ve bedensel yönden eğitildikleri , öğrenim gördükleri ve spor etkinliklerinde bulundukları yapılardır.

Odeon : Konser binalarıdır.

Bulevterion : Kent meclisinin toplandığı binalardır.

Agora : Pazar yerleridir.

Nimfeum : Alanlarda sütun dizileri ve heykellerle bezenmiş nişli anıtsal çeşmelerdir.

Yunan Sanatı Yunan Mimarisi



Yunan mimarî sanatında tapmaklar ön sırayı alır Diğer yapı türleri ise, şehrin dokusunu meydana getiren tiyatro, ev, sa¬ray ve agoralardır.
Tapınaklar: İlk tapınaklar, büyük megaronlardan ibarettir. Megaronlar zamanla tapınak örtüsünün ana boşluğunu teşkil etmiş, çevresi sütun ve merdivenlerle çevrilmiştir.Yunan tapmakları, tanrıların evi sayılmış, içlerine insan biçimli tanrı heykelleri ve kutsal hediyeler konulmuştur. Halk tapmağın içine girmez, tapınma işlemlerini avluda ve onun solundaki sunak önünde yapardı.Sella; her tarafı sütunlarla çevrili, tanrı heykelinin konduğu dik dörtgen şeklindeki odadır. Bu odanın önünde veya arkasında odalar olabilirdi .Sellaların penceresi olmadığı için, ancak kapısı açıldığında ışık alabil-mektedir M.Ö. VII. yy.'dan itibaren tapınaklar tamamen taştan yapılmışlardır. Bu arada yeni ve kalıcı formlar (biçimler), kurallar ve oranlar ortaya çıkmıştır.Bir toplumun sanatında ortaya çıkan biçim, kural, oran ve anlayışlara ge¬nel olarak nizam (=üslûp, düzen) denir. Yunan sanatında esas olarak iki ni¬zam vardır: Dor ve İyon. Daha sonra İyon nizamından geliştirilen Korint nizamı ortaya çıkmıştır.
Şehirler: Yunan şehirleri surla çevriliydi. M.Ö. V. yy.Man itibaren şehir plânlamasında önemli gelişmeler olmuştur. Bazı kentlerin yol ve ko¬nutları belirli geometrik tasarılara uyarlanarak yapılmışlardır. Bunun sonu¬cunda birbirine paralel ya da birbirini dik kesen ana caddeler yapılmış; yollar arasında bu düzene uyan binalar inşa edilmiştir. Izgara plânı denilen bu tarzın AnadoluMa uygulandığı kent Milet'tir.
Evler; Avlulu ev gru¬buna girmektedir. Odalar ve koridorlar bir iç avlu¬ya açılır; buradan ışık ve hava alması sağlanır. Bazı evlerde avluların etrafı direkli portiklerle çevri¬lidir.
Saraylar; genellikle birçok avlu ve bu av¬luların etrafım saran çe¬şitli dairelerden meydana gelmektedir. Daireler ba¬zen çok katlı olarak da inşa edilmiştir
.Akropol: Şehrin geri plânında, yüksek bir tepe üzerine yapılan ve içinde tapınak ile sarayın bulunduğu yerdir. Örneğin, Partenon Tapınağı, Atina'da böyle bir yerde durmakta, bu nedenle de, olduğundan daha gösterişli görünmektedir.
Tiyatrolar: Gerek Anadolu ve gerekse Yunanistan'da, halkın hayatında önemli etkinliği olan yerlerdi. Yunan mimarîsinde tapınaklardan sonra, ikinci önemli yapı tiyatrodur. Yunan trajedi ve komedilerinin halka sunulması içinuygun bir yer gerekmiş ve IV. yy.'dan başlayarak taş tiyatrolar yapılmıştır. Önceleri halk yuvarlak ve düz bir meydanın çevresinde toplanır, burada çe¬şitli ilâhiler okuyan koroyu veya herhangi bir piyesi seyrederlerdi. Sonradan bu meydanın bir tarafına sahne; onun karşısına da yamaç yüzeyler üzerinde yarım daire biçiminde, basamaklı olarak yükselen oturma yerleri yapılmıştır. Romalılar bu plânı geliştirip, tiyatro alanını en az iki kat daha büyütmüşlerdir. Ayrıca oturma sıralarını yapmak için, yamaç yerler aramak zorunda kalmayıp, istenilen yerde inşa edilebilmişlerdir
Pazar meydanları (Agora): Şehir meclisinin toplandığı kapalı salonlar (bulevterion), konser binaları (odeon), liman tesisleri, fener kuleleri, spor sahaları (gimnasyon) ve yarışmaların düzenlendiği stadyumlar, şehrin diğer önemli unsurlarındandı.Anadolu'da bu dönemlerin ait mimarî dokusunu yansıtan birçok şehir vardı.Konunun başında yer alan "Batı Anadolu'da İon, Aiol ve Dor Yerleşmeleri"). Bunlardan Milet, Efes, Priene ve Bergama özellikle kayda değer
Resim: Partenon Tapınağı-Atina
Bu Konuyu Paylaş Digg  Facebook  SlashDot  Delicious  Technorati  Twitter  Google  Yahoo

Jiyan KOYUNCU

  • Yeni Üye
  • *
  • İleti: 33
  • Cinsiyet: Bay
  • Meslek:Restoratör
Ynt: yunan sanatı
« Yanıtla #1 : 14 Şubat 2013, 14:40:57 »
Hiç sıkılmadan zevkle okudum. Tşkler...


 

Hızlı yanıt'ı kullanarak çabukça ileti gönderebilir, iletilerinizde gülümseme ve bbc kullanabilirsiniz.

Kullanıcı Adı: E-Posta:
Doğrulama:
Resimde gördüğünüz harfleri giriniz
Harfleri dinle / Farklı bir resim göster
Resimde gördüğünüz harfleri giriniz:
Restorasyon kac harflidir ( Rakam yaziniz ):

Benzer Konular

Konu / Başlatan Yanıt Son İleti
0 Yanıt
2751 Gösterim
Son İleti 02 Haziran 2009, 13:25:47
Gönderen: rosemoon
1 Yanıt
5334 Gösterim
Son İleti 12 Haziran 2009, 14:18:14
Gönderen: ömer yüksekay
2 Yanıt
3411 Gösterim
Son İleti 19 Haziran 2009, 03:46:21
Gönderen: rosemoon
0 Yanıt
3922 Gösterim
Son İleti 26 Haziran 2009, 00:34:13
Gönderen: rosemoon
0 Yanıt
3829 Gösterim
Son İleti 09 Ekim 2012, 00:11:07
Gönderen: aliriza

* Bizi Takip Edin

Son Mesajlar

Ynt: Boya raspasi Gönderen: Ziyaretçi
[Bugün, 15:54:52]


Ynt: Boya raspasi Gönderen: Asjfkfl
[Bugün, 15:53:09]


Ynt: Yetistirilmek üzere yeni mezun elemanlar Gönderen: Asjfkfl
[Bugün, 15:41:27]


Yeni bir iş arıyorum Gönderen: sentipotu
[Bugün, 10:43:23]


tarihi eser restorasyonu Gönderen: murateminkoz
[21 Ağustos 2019, 21:20:14]


Ynt: Restorasyon staj defteri örneği Gönderen: Ziyaretçi
[21 Ağustos 2019, 00:07:12]